Turunçgillerde Harnup Güvesi'ne dikkat

Murat Uçkaç AYDIN (İHA) - Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü turunçgillerde görülen Harnup Güvesi zararlısına karşı üreticileri uyararak alınması gereken önlemleri açıkladı. TÜİK 2021 yılı verilerine göre turunçgil ağaçları Aydın'da kapladığı 45 bin 636 dekar alan ve 82 bin 671 ton üretimi ile yaş meyve ve sebze ihracatında gelişme potansiyeline sahip önemli bir yerde bulunuyor. Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Aydın'da turunçgil alanlarında yürütülen Entegre ve Kontrollü Ürün Yönetimi (EKÜY) projesi çerçevesinde, yapılan bahçe ve tuzak kontrollerinde Harnup Güvesi zararlısının erginlerine rastlandığını açıkladı. Harnup Güvesi zararlısının tüm üreticiler tarafından tanınıp, yoğunluğunun izlenmesi ve bahçelerde mücadelenin uygulanmasının Aydın'daki turunçgil yetiştiriciliği için büyük önem taşıdığı belirtilerek zararlı ile mücadele yöntemleri yetiştiricilerle paylaşıldı. Aydın İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilileri tarafından kışı depo ve doğa koşullarında meyveler içinde veya konukçusu olan ağaç kabukları altında veya çatlaklarda değişik larva döneminde geçiren kışlayan harnup güvesinin erginleri Nisan ayının ilk yarısından itibaren çıkışa başladığının belirtildiği açıklamada, "Kelebeklerin kanat açıklığı 20-24 mm' dir. Ön kanatlar dar, soluk gri bazen de sarımsı kırmızı, birkaç beyaz leke ile süslenmiş ve daha koyu renkli enine iki çizgi belirgindir. Arka kanatlar beyaz olup damarları belirlidir. Gelişmiş larvaları 15-18 mm boyunda pembe renkli başı kırmızımsı esmer renktedir. Kışı depo ve doğa koşullarında meyveler içinde veya konukçusu olan ağaç kabukları altında veya çatlaklarda değişik larva döneminde geçiren kışlayan harnup güvesinin erginleri nisan ayının ilk yarısından itibaren çıkışa başlar, haziran yarısına kadar devam eder. İkinci dölü verecek olan kelebeklerin çıkışı haziran ortalarından temmuz sonlarına kadar tamamlanır. En yüksek çıkış haziranın ikinci yarısı ile temmuzun ilk yarısı arasında olur. İkinci döl kelebeklerin haziran ikinci yarısından sonra çıkanları turunçgillerden yumurta bırakma olgunluğuna gelmiş olan göbekli portakallara ve altıntoplara özellikle unlu bit ile bulaşık meyveleri seçerek yumurta bırakırlar. Turunçgillerde 2. dölden itibaren zarar yapan harnup güvesi yılda 4-5 döl vermektedir" denildi.

Larvaların portakalların göbek kısmından girerek beslendikleri ve bu beslenme sonucunda zamansız sararma ve meyve dökümüne sebep oldukları kaydedilerek, "Turunçgillerdeki zarar belirtileri ağustos ayından itibaren başlar. Greyfurtlarda ise yumurtadan çıkan larva unlu bitin tatlı maddesi ile beslenip kabuğu delerek yaralarsa da gelişmesini meyve içinde tamamlayamaz. Greyfurtlarda da zarar gören meyveler, erkenden sararıp dökülür. Harnup, yenidünya, nar, incir, ceviz, portakal, greyfurt, elma, armut, badem, kestane, fındık, Trabzon hurması ve üzümdür" ifadeleri kullanıldı. Son olarak Harnup Güvesi ile kültürel ve biyolojik mücadele yöntemlerinin belirtildiği açıklamada şu sözlerle sonlandırıldı; "Turunçgil ve nar bahçeleri içinde ve çevresinde harnup ve yenidünya gibi zararlının diğer konukçuları yetiştirilmemelidir. Ticari değeri olmayan hastalıklı meyveler ağaç üzerinden toplanarak yok edilmelidir. İlk vuruklu meyve dökümünden sonra ağustos ayından itibaren 4' er gün ara ile kasım ayı ortasına kadar, yere düşen veya ağaçta sararmış olan meyveler toplanarak imha edilmelidir. Bu yolla döküm yüzde 80 oranında azaltılabilmektedir. Fakat bu kültürel önlemlerin başarılı olabilmesi için tüm turunçgil yetiştiricileri tarafından uygulanması gerekmektedir. Bu zararlı ile mücadelede Bacillus thuringiensis'li preparatlar kullanılmalıdır. Turunçgillerde meyveler yumurta bırakma olgunluğuna geldiğinde Haziran'ın ikinci yarısından itibaren 10-15 gün aralıklarla 4-5 kez ilaçlama yapılmalıdır."