İlk planlı şehir Priene, savunma stratejisiyle de dikkat çekiyor

Uğur Eser AYDIN (İHA) - M.Ö. 4. yüzyılda kurulan ilk planlı şehir olarak bilinen ve Anadolu’nun Pompeisi olarak nitelendirilen Priene Antik Kenti, 2 metre kalınlığındaki taş duvarları ve savunma stratejileriyle de dikkat çekiyor. Geçmişinde birçok medeniyete ev sahipliği yapan Aydın’ın Söke ilçesinde bulunan ve ilk planlı şehir olma özelliği taşıyan Priene Antik Kenti, savunma stratejisiyle de dikkat çekiyor. 2018 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’ne dahil olmasının ardından tanınırlığını arttıran Priene Antik Kenti’ne ilgi her geçen gün artarken yaklaşık 40 hektarlık bir alanda bulunan antik kent, araziye uyumlu yapılaşması ve 2 metre kalınlığındaki taş duvarları ile savunma açısında da stratejik bir öneme sahip. Aynı zamanda kayaları oyup oluşturulan doğal merdivenler de günümüzde yürüyüş meraklıların “Z-Yolu” olarak kullanılıyor. Pompei Antik Kenti ile benzerlik taşıyor Söke ilçe merkezine 15 kilometre mesafede Güllübahçe Mahallesi’nde bulunan Priene Antik Kenti’nin, M.Ö. 4’üncü yüzyılda kurulduğu, kendine özgü kent planı ile ilk planlı şehir sisteminin öncüsü olarak kabul edildiği biliniyor. Athena Tapınağı, Tiyatrosu, Demeter Tapınağı, Zeus Tapınağı, Gymnasion, Mısır Tapınağı, Kilisesi ve konut alanlarıyla dikkati çeken antik kent, İtalya’da bulunan Pompei Antik kentine olan benzerliği ile de dikkat çekiyor.

Modern şehrin ilk örneklerini barındırıyor Doğa ve tarihin iç içe olduğu Priene Antik Kenti, günümüz modern şehir planının da öncülüğünü yapıyor. Şehrin üzerine kurulduğu dik yamaç güneye bakarken, şehrin akropolisi 230 metre yukarıda bulunuyor. Şehir güvenlik kuleleri olan 2 metre kalınlığında taş duvar ile çevrilirken, şehre giriş, üç ana kapıdan yapılıyor. Şehrin 7 metre genişliğinde doğu-batı doğrultusunda altı ana yolu ve bunları dik kesen genişliği 3,5 metre olan 15 tali yolu bulunuyor. Şehirdeki tüm kavşaklar arasındaki mesafenin aynı olması, modern şehrin ilk örneklerine emsal teşkil ediyor. Ayrıca yapılan çalışmalarda şehirde temiz su ve kanalizasyon yapıları açıkça görülebiliyor.